We zijn zeer trots op de recente doorbraak in het eDNA-onderzoek naar vleermuizen. Onze inspanningen om deze unieke methode voor het opsporen van vleermuizen in spouwmuren erkend te krijgen, werpt zijn vruchten af. Op 7 maart 2025 is de e-DNA methode opgenomen in de omgevingswet als goedgekeurde methode voor onderzoek naar vleermuizen bij het na-isoleren van woningen.

We dragen hiermee ons steentje bij aan de verduurzaming van Nederland omdat bijvoorbeeld isolatiebedrijven zekerheid krijgen over het voldoen aan de zorgplicht uit de Omgevingswet bij gebruik van eDNA. Vertragingen bij het isoleren van spouwmuren zijn met de eDNA-methode verleden tijd. Anderzijds is eDNA-onderzoek ook een krachtig middel voor het behoud van beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, omdat het als aanvulling kan worden ingezet bij ecologisch onderzoek.

Als een van de voorlopers van deze ontwikkeling hebben we ons de afgelopen periode enorm ingezet om eDNA-onderzoek naar vleermuizen van de grond te krijgen. Onze experts hebben nauw samengewerkt met ecologen, laboratoria, beleidsmakers, de isolatiesector en andere belanghebbenden om de techniek te verfijnen en de betrouwbaarheid ervan aan te tonen. Bekijk onze tijdlijn eDNA-vleermuizenmethode. 

Wat is eDNA?

eDNA, oftewel environmental DNA, maakt het mogelijk om genetisch materiaal dat dieren achterlaten in hun leefomgeving op te sporen. Denk hierbij aan sporen in water, bodem of lucht, zoals huidschilfers, haren of uitwerpselen. Door dit materiaal te analyseren, kunnen vleermuizen worden gedetecteerd, zonder dat ze fysiek gevangen of langdurig geobserveerd hoeven te worden. Dit is niet alleen efficiënter, maar ook minder belastend voor de dieren en hun leefomgeving.

De voordelen van eDNA-onderzoek

Het gebruik van eDNA heeft veel voordelen ten opzichte van traditionele methoden voor vleermuizenonderzoek. Het is sneller, doordat monsters eenvoudig kunnen worden verzameld en geanalyseerd. Het is minder verstorend, aangezien dieren niet gevangen of direct geobserveerd hoeven te worden. Bovendien is het uiterst nauwkeurig, wat betekent dat zelfs zeldzame en moeilijk te detecteren soorten kunnen worden opgespoord.

Met eDNA kunnen woningen binnen enkele dagen worden bemonsterd op de aanwezigheid van vleermuizen in spouwmuren, waarna de monsters in het laboratorium worden geanalyseerd, iets wat ook slechts enkele dagen duurt. Bij gebleken afwezigheid van vleermuizen kan isolatie direct doorgaan. Dit bespaart tijd en kosten en draagt bij aan betere bescherming van vleermuizen en versnelling van de verduurzaming in Nederland. Is er wel DNA aanwezig, dan kan er geïsoleerd worden conform de NVI-methode. 

Training Monstername Vleermuizen

Om de kwaliteit van eDNA-onderzoek verder te waarborgen, hebben we een training Monstername Vleermuizen eDNA  ontwikkeld. Tijdens deze training leren deelnemers alles over vleermuissoorten, het gedrag van deze dieren en hoe ze op een gestandaardiseerde en betrouwbare manier eDNA-monsters kunnen nemen. Hiermee wordt de kans op foutieve resultaten verkleind en de toepasbaarheid van eDNA als methode vergroot.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over eDNA en/of hoe het eDNA-onderzoek naar vleermuizen in spouwmuren in zijn werk gaat? Bekijk ons vleermuizenonderzoek met eDNA, download de brochure en/of neem contact op met Hans de Jong tel. 31 6 518 01 381.