Gerichte detectie van soorten

Wilt u snel en betrouwbaar vaststellen of een beschermde soort of invasieve exoot aanwezig is? Met eDNA-onderzoek detecteren wij soorten zonder verstoring van het ecosysteem – efficiënt, gevoelig en breed toepasbaar.

Uil

Wanneer kiezen voor eDNA-onderzoek?

eDNA-analyse is de juiste keuze wanneer u:

zekerheid wilt over de aanwezigheid van een specifieke soort;
een breed overzicht van biodiversiteit nodig heeft;
wilt voldoen aan eisen uit de Omgevingswet;
traditionele veldinventarisaties wilt aanvullen of versnellen;
soorten wilt detecteren die lastig visueel waarneembaar zijn.

Toepassingen gerichte detectie

Beschermde soorten

In het kader van de Omgevingswet is het vaak verplicht om de aanwezigheid van beschermde soorten aan te tonen voordat werkzaamheden plaatsvinden. Met eDNA onderzoek krijgt u snel inzicht in de aanwezigheid van deze soorten, zodat u veldonderzoek gerichter kunt inzetten en tijdig beschikt over een onderbouwde basis voor vergunningsaanvragen.

Praktijkvoorbeeld: vleermuizen in spouwmuren
Bij na-isolatie van woningen is het essentieel om vast te stellen of vleermuizen gebruikmaken van de spouwmuur. Met gericht eDNA-vleermuisonderzoek kan via het bemonsteren van de in- en uitvliegopeningen worden aangetoond of vleermuizen aanwezig zijn (geweest). Dit helpt om in een vroeg stadium te bepalen of aanvullend onderzoek of mitigerende maatregelen nodig zijn en voorkomt vertraging in projecten.

Praktijkvoorbeeld: kamsalamander
De kamsalamander is een beschermde soort die moeilijk waarneembaar kan zijn. Met eDNA uit watermonsters kan deze soort snel en betrouwbaar worden aangetoond, waardoor veldbezoeken efficiënter kunnen worden ingericht. Toepassingen zijn onder meer gebiedsontwikkeling, infrastructuurprojecten en natuurbeheer.

Invasieve exoten

Vroegtijdige detectie van invasieve exoten is essentieel om verspreiding en schade te beperken. Met eDNA-onderzoek is het mogelijk deze soorten in een vroeg stadium te signaleren, de verspreiding te monitoren en gerichte beheers- en bestrijdingsmaatregelen te nemen.

Praktijkvoorbeeld: Amerikaanse rivierkreeft
Met eDNA kunnen zelfs lage dichtheden van rivierkreeften in een watergang worden gedetecteerd, waardoor vroege interventie mogelijk is.

Praktijkvoorbeeld: Japanse duizendknoop
Door analyse van bodem-DNA kan de aanwezigheid van de Japanse duizendknoop worden aangetoond, zelfs wanneer bovengrondse delen van deze invasieve plant niet zichtbaar zijn.

Andere voorbeelden van soorten die wij detecteren:

Muskusrat
Blauwband
Amerikaanse stierkikker

Type bemonstering

Water

eDNA-analyse is zeer effectief in waterrijke omgevingen zoals sloten, beken, plassen en rivieren. Hiermee detecteren we onder andere:

Vissen
Kamsalamander
Grote modderkruiper
Otter

Omdat DNA zich via water kan verplaatsen, worden resultaten altijd geïnterpreteerd in combinatie met lokale ecologische omstandigheden.

Bodem en terrestrisch

Voor landsoorten wordt eDNA verzameld uit bodem of via sporen zoals haren en uitwerpselen. Toepassingen zijn onder andere:

Steenmarters
Woelmuizen
Waterspitsmuis
Plantensoorten zoals de Japanse duizendknoop

Afhankelijk van de vraagstelling kan bodemanalyse worden uitgebreid met inzicht in bodemecologie, zoals schimmels en bacteriën.

Onderzoekstechniek

Voor het aantonen van één specifieke soort maken wij gebruik van qPCR (quantitative Polymerase Chain Reaction). Het voordeel van deze analysetechniek is de zeer hoge gevoeligheid: zo kan betrouwbaar worden vastgesteld of de soort aanwezig is, of niet aangetoond wordt.

Wanneer we meerdere soorten tegelijk willen identificeren, gebruiken we metabarcoding. Deze techniek gebruiken we voor nulmetingen en monitoren van de biodiversiteit, inzicht in soortgemeenschappen in een gebied, screening van meerdere (invasieve) soorten en het opsporen van onverwacht aanwezige soorten. Een combinatie van de genoemde technieken is ook mogelijk: dit levert een breder beeld van de biodiversiteit in het gebied op én zekerheid over de aanwezigheid van een specifieke soort.

eDNA-onderzoek door SGS Search

Bij SGS Search hebben we de expertise in huis voor zowel bemonstering als geaccrediteerde analyses in het lab. We kunnen dus het hele onderzoek voor u uitvoeren, van veldwerk tot analyse en advies; en tijdens dit proces heeft u één aanspreekpunt. We hebben ruime ervaring in projecten van verschillende omvang en complexiteit. Neem contact met ons op om te bespreken hoe we uw project kunnen ondersteunen.